Kiedy zbieramy rumianek i jak rozpoznać właściwy moment?

Kiedy zbieramy rumianek i jak rozpoznać właściwy moment? Zbieranie rumianku jest skuteczne tylko wtedy, gdy wybierzemy odpowiedni termin oraz właściwy stan dojrzałości kwiatów. Najlepszy czas przypada na koniec czerwca, kiedy koszyczki kwiatowe są w pełni rozwinięte i wykazują najwyższą zawartość substancji leczniczych. W artykule przedstawiamy szczegółowe kryteria rozpoznawania właściwego momentu zbioru oraz praktyczne zalecenia dotyczące warunków i metodyki zbioru rumianku.

Okres kwitnienia i optymalny moment zbioru

Rumianek kwitnie od maja do lipca, a zbiorów można dokonywać nawet do sierpnia, w zależności od warunków pogodowych i stanowiska[1][2][4]. Koniec czerwca to uznawany za najlepszy termin na zbieranie rumianku, gdy jego kwiatostany zawierają najwięcej substancji aktywnych[2]. Produkcja kwiatów w tym okresie jest najbardziej intensywna. Przedłużenie zbiorów do sierpnia daje możliwość pozyskania dodatkowego surowca, jednak powinno się uwzględnić zmieniające się warunki pogodowe oraz postępującą dojrzałość kwiatów, co wpływa na jakość surowca[4].

Jak rozpoznać właściwy moment zbioru rumianku?

Właściwy moment na zbiór rumianku rozpoznajemy po w pełni rozwiniętych, całkowicie otwartych koszyczkach kwiatowych, z których białe płatki skierowane są jeszcze w górę, nie opadają w dół i nie zaczynają więdnąć[6]. Najbardziej wartościowe są właśnie takie koszyczki, ponieważ zawierają największe stężenie olejków eterycznych i substancji leczniczych[3][5][7]. Zbyt późny zbiór, gdy płatki zaczynają zwisać lub opadać, skutkuje spadkiem ilości składników aktywnych i jakości pozyskiwanego surowca.

Do celów leczniczych zbieramy całe koszyczki kwiatowe (kwiatostany), odrywając je ręcznie lub za pomocą specjalnego grzebienia[2][8]. Należy wybierać tylko zdrowe rośliny, unikając tych z widocznymi śladami chorób czy zanieczyszczeń.

Znaczenie warunków pogodowych i pory dnia podczas zbioru

Zbiory najlepiej prowadzić w słoneczne, suche popołudnia, ponieważ wtedy kwiaty są całkowicie suche i zawierają maksymalną ilość olejków eterycznych[1][2][6][7]. Warunki te są kluczowe z kilku powodów. Temperatura i nasłonecznienie wpływają na gromadzenie się substancji aktywnych w tkankach rumianku[6][7]. Im lepsze warunki, tym skuteczniej roślina syntetyzuje olejki, na których opiera się jej działanie lecznicze.

Należy pamiętać, że zbiór powinien odbywać się po całkowitym obeschnięciu rosy – wilgoć obniża jakość pozyskiwanego surowca i sprzyja rozwojowi pleśni w trakcie późniejszego suszenia[3][7]. Optymalna temperatura i pora sprzyjają zachowaniu leczniczych i aromatycznych właściwości zebranych kwiatów[3][5].

Lokalizacja i metodyka zbioru

Bardzo istotne jest, aby rumianek zbierać wyłącznie w miejscach niezanieczyszczonych – z daleka od dróg, fabryk, osiedli oraz pól intensywnie nawożonych czy pryskanych środkami ochrony roślin[1][6][10]. Kwiaty pozyskiwane z czystych stanowisk zapewniają pełnię wartości zdrowotnych i są wolne od szkodliwych związków chemicznych. Właściwa selekcja lokalizacji bezpośrednio przekłada się na jakość gotowego surowca.

Stosować można zbiór ręczny polegający na delikatnym zrywaniu całych koszyczków lub sięgnąć po specjalne grzebienie ułatwiające pracę na większą skalę[6]. Najważniejsze, aby nie uszkodzić rośliny i nie zanieczyszczać zebranych kwiatostanów ziemią czy trawą.

Suszenie i przechowywanie zebranego rumianku

Po zbiorze kwiaty należy niezwłocznie suszyć w cieniu, w przewiewnym miejscu, rozkładając je cienką warstwą. Temperatura suszenia nie powinna przekraczać 35°C, gdyż tylko w takich warunkach rumianek zachowuje swój aromat i właściwości lecznicze[1][2]. Unikać należy bezpośredniej ekspozycji na słońce, która prowadzi do utraty substancji lotnych i przebarwień surowca.

Po prawidłowym wysuszeniu koszyczki przechowujemy w papierowych torebkach, w suchym i przewiewnym miejscu, chroniąc przed wilgocią i światłem[1]. Odpowiednie przechowywanie pozwala na wykorzystanie leczniczego surowca przez dłuższy czas bez utraty walorów jakościowych.

Właściwości i zastosowanie zebranego rumianku

Zebrany i wysuszony rumianek posiada działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, uspokajające oraz przyspieszające gojenie ran[1][3]. Swoje właściwości zawdzięcza wysokiemu stężeniu olejków eterycznych i flawonoidów, których zawartość jest najwyższa tylko wtedy, gdy zbiór przebiega zgodnie z powyższymi zasadami. Wyselekcjonowany i dobrze wysuszony surowiec stanowi podstawę domowej fitoterapii i jest wykorzystywany do sporządzania naparów, okładów czy kosmetyków do pielęgnacji skóry.

Podsumowanie: kluczowe czynniki właściwego zbioru rumianku

Odpowiedni termin – koniec czerwca podczas pełni kwitnienia, dobre warunki pogodowe – suche, słoneczne popołudnia bez rosy i deszczu oraz właściwy stan kwiatów – w pełni rozwinięte koszyczki z białymi płatkami skierowanymi w górę, to niezbędne czynniki zapewniające uzyskanie wartościowego surowca zielarskiego. Dbanie o miejsce zbioru i szybkie, delikatne suszenie pozwalają w pełni wykorzystać potencjał zdrowotny rumianku z zachowaniem jego świeżości, aromatu i skuteczności leczniczej.

Źródła:

• [1] https://halowies.pl/uroda-i-zdrowie/domowe-sposoby/rumianek-kiedy-zbierac-i-jak-stosowac-jak-przygotowac-leczniczy-syrop-i-napar-2446922
• [2] https://zikodlazdrowia.org/blog/rumianek-wlasciwosci-lecznicze-i-zastosowanie/
• [3] https://www.plus-market.pl/blog/zbieramy-ziola-w-lecie
• [4] https://www.castorama.pl/uprawa-i-wlasciwosci-rumianku-pospolitego-ins-89617.html
• [5] https://kamilwogrodzie.pl/jakie-ziola-zbierac-w-sierpniu-pelnia-aromatu-i-wlasciwosci-wykorzystaj-ten-moment/
• [6] https://deccoria.pl/artykuly/porady-ogrodnicze/robisz-napar-z-rumianku-sprawdz-czy-uzywasz-wlasciwych-kwiatow-34-11117
• [7] https://szyjemykolorem.pl/majowe-ziola-jak-je-zbierac-i-suszyc/
• [8] https://muratordom.pl/ogrod/rosliny/rumianek-pospolity-jak-go-uprawiac-w-ogrodzie-kiedy-zbierac-i-jak-suszyc-rumianek-aa-dYgy-6cYM-3Dh2.html
• [10] https://smaker.pl/informacje-odkryj-zapomniane-przepisy-z-kajetu-babci-rumianek-wlasciwosci-i-zastosowanie-w-kuchni,2009017,a,.html